حسين قرچانلو

413

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

شهر را به دست تو خواهم داد ؛ پس جايى را كه از آن مىشد به شهر داخل شد به او نشان داد . سپس به شهر داخل شدند و دروازه‌ها را گشودند و عباس و لشكرش به شهر درآمدند . . . آنقدر كالا و اموال يافتند كه از بردن آنها عاجز شدند . « 1 » در 244 ق / 858 - 859 م مسلمانان شهر قصريانه را فتح كردند . اين شهر پايتخت صقلّيّه بود و قبل از آن پادشاه آنجا در سرقوسه اقامت داشت ؛ چون مسلمانها قسمتهايى از جزيرهء صقلّيّه را فتح كردند ، پايتخت به قصريانه كه استوار و محكم بود منتقل شد . در 247 ق / 861 - 862 م عباس بن فضل بن يعقوب بر سرقوسه تاخت و غنيمت گرفت و بازگشت ولى در راه بيمار شد و درگذشت . او را در نواحى سرقوسه دفن كردند ، ولى مسيحيان جسدش را آتش زدند . « 2 » حملات به صقلّيّه و جزاير درياى مديترانه هر ساله تا اواخر دوران فرمانروايى اغلبيان برقرار بود . در اواخر قرن سوم هجرى و مقارن با فرمانروايى اغلبيان بر افريقيه و صقلّيّه ، ابن خرداذبه مىنويسد : روميها به صقلّيّه كه جزيره‌اى است در دريا ، جلاى وطن كردند . او ، صقلّيّه را از شهرهاى روم مىداند و مىنويسد صقلّيّه فرمانده‌اى دارد كه اين جزيرهء بزرگ و كشور وسيعى را كه در مقابل افريقا قرار دارد اداره مىكند . اين جزيره محيطش 15 روز راه است . « 3 » يعقوبى نيز از صقليه نام برده ولى وصفى دربارهء آن ندارد . « 4 » در 287 ق / 900 م ، ابراهيم بن احمد اغلبى پسر خود ابو العباس را امارت صقلّيّه داد . او با صد و شصت كشتى جنگى به سواحل صقلّيّه رفت و ( بندر ) طرايه را محاصره كرد ، آنگاه مردم بلرم و جرجنت سر از اطاعت برتافتند ، ميان اين دو شهر همواره فتنه بود . . . سرانجام هر دو شهر به جنگ با ابو العباس بن ابراهيم هم‌پيمان شدند . ابو العباس با آنان درآويخت . مردم بلرم از دريا حمله كردند . العباس منهزمشان ساخت و بسيارى را بكشت و جماعتى از سرانشان را نزد پدر فرستاد . جمعى از بزرگانشان به قسطنطنيه گريختند و جمعى به شهر طرمين رفتند . ابو العباس از پى آنان روان شد و آن نواحى را به

--> ( 1 ) . الكامل ؛ ج 7 ، ص 60 - 61 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 284 - 286 . ( 2 ) . همان ؛ ج 7 ، ص 62 - 64 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 286 . ( 3 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 69 ، 80 ، 85 و 89 . ( 4 ) . البلدان ؛ ص 127 .